Kedi Bıyığı
Bir kedinin yüzündeki gözlerden sonra ilk dikkati çeken noktadır bıyıklar. Yüzünün neredeyse 2-3 katı uzunluktaki bembeyaz bıyıklar apayrı bir sevimlilik katar kediye. Ressamlar, bir çok kez kedileri uzun, gösterişli bıyıklarla çizmiş olsalar da, kedinin mistik özelliğinin bir parçası olarak, bu bıyık denen şey hakkında gerçekte ne biliyoruz acaba?
Kıllı Tüylü Gerçek
Birçoğumuz bıyıkları kedi tüyü/kılı olarak düşümesek de, bıyıklar aslında kıl/tüy kategorisine girerler. Bir çok kedide (Rex cinsi türler ve Sphinx dışında) 3 çeşit tüy vardır.
Birincil tüyler, koruyucu tüyler ya da dış tüyler olarak da adlandırılabilirler. Kedinin vücudunu dış etkenlere karşı korurlar. Bu koruyucu tüylerin altında ikincil ya da iç tüyler bulunur ve bunlar sayı olarak birincil tüylerden çok daha fazladır.
Bu iki tüy çeşidinden en az 2 kat daha kalın ve çok daha uzun olan bıyık tüyleri, 3. tüy çeşidini oluştururlar. Bıyık (vibrissae), çeşitli kan ve sinir hücrelerine komşu, özelleşmiş duyu (his) tüyleridir. Normal tüylerde olduğu gibi, bıyık tüyleri de vücuda folikullerle bağlanır. Aradaki tek fark, bıyık tüylerinin normal tüylerden 2-3 kez daha derinden vücuda bağlanmış olmasıdır. Her bıyık kökü, kanla dolu kapsüller içine hapsedilmiştir. Bu kapsüller bir sürü sinir hücresi tarafından çevrelenmiştir, ki bıyıkların hassasiyetinin sebebi budur.
Bir kedi, bıyıkları sayesinde yakınına gelen herhangi birşeyi hissedebilir. Ayakların kenarlarındaki bıyıklar, öne ve geriye doğru hareket ederek avladıkları hayvanın kaçmaya çalışıp çalışmadığını anlamaya yarar, ya da kedinin çok yakın olduğundan göremediği şeyleri hissetmesini. Gözlerin üzerindeki ve çene altındaki bıyıklar, yanak bıyıklarıyla birlikte kedinin etrafındaki şeyleri hissetmesini sağlar.
Gördüğümüz gibi, bıyık bir kedinin duyu kabiliyetinin bir parçasıdır, dolayısıyla asla çekiştirilmemeli ya da kesilmemelidir! Kedinin bıyıklarının hassas olduğunu söylemiştik; bu nedenle kedinin bıyıklarıyla oynaşmaya kalkarsanız kedinin huylanıp size bir tane (ya da birkaç!), hem de belki tırnaklı, pati patlatmasına da hazırlıklı olmanız gerekir.
Kedinin vücudundaki diğer tüyler gibi, bıyık tüyleri de düzenli bir şekilde dökülür ve yerine yenileri çıkar. Eğer dökülmüş bir bıyık tüyü görmediyseniz şaşımayın; bunları diğer tüyler gibi keşfetmek kolay değildir. Ama kedinin favori yerlerine (yatak, koltuk, battaniye vs) bakarsanız, düşmüş bir bıyık bulmanız olası.
Bir kedi çevresini “görmek” için sahip olduğu tüm bıyıklara (çene, yanaklar, arka bacaklar, kas üstü) ihtiyaç duyar. Kedi karanlıkta veya az ışıklı yerlerde ya da sıkışık yerlerde yolunu bulmak için bıyıklarını kullanır. Kedilerin geceleri ustaca avlanabilmelerinin sebebinin, az ışıkta görebilmeleri değil ama bu bilgi verici, hareket edebilen tüyler olduğunu biliyor muydunuz? Bu arada, kedinin bıyıklarını kullanarak dar yerlere girip giremeyeceğini anlamaya calışması söylemi doğru değil. Bir çok kedi bıyıklarını benzer amaçlarla kulllanır, evet, ama asırı kilolu, şişman kediler sadece bıyıklarına güvenselerdi, bir çok kez oraya buraya sıkışıp kalmış olurlardı!
Sonuç olarak, bu önemli ve hassas, bunun yanında güçlü ve becerikli tüyler hakkında ilginç bir gerçek. Daha anne karnındayken büyümeye başlayan tüyler hangileridir dersiniz? Tabi ki bıyıklar…
Kaynak: www.miyavlar.com
